Lịch sử sự nghiệp Bảo tồn – Bảo tàng Việt Nam

Chủ nhật - 05/04/2015 10:23


Ngay từ thời kỳ các triều đại phong kiến, ý thức bảo vệ di sản văn hoá ở nước ra đã được chính quyền trung ương và toàn xã hội quan tâm với những hoạt động kiểm kê, gìn giữ và tu bổ các di tích lịch sử văn hoá – nơi nuôi dưỡng tâm hồn của cư dân người Việt… Qua các thời kỳ Pháp thuộc, kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ…, những thành tựu của sự nghiệp Bảo tồn - Bảo tàng ở Việt Nam đã được minh chứng rõ ràng, cụ thể qua sự hình thành, phát triển của hệ thống bảo tàng, sự tích lũy, xây dựng các sưu tập hiện vật có giá trị cũng như sự hiện hữu sống động của các loại hình di tích lịch sử - văn hoá trên khắp cả nước. Tất cả hình thành nên một bộ phận không thể thiếu trong kho tàng di sản văn hoá của dân tộc, góp phần quan trọng và tích cực thể hiện bản sắc văn hóa Việt Nam.
Với hai khối kiến thức cơ bản của Khoa Di sản Văn hoá là Bảo tàng học và Bảo tồn Di tích lịch sử - văn hoá thì môn học “Lịch sử sự nghiệp Bảo tồn - Bảo tàng Việt Nam” có vị trí quan trọng, có tính chất tiền đề, trang bị cho sinh viên một cái nhìn tổng quan và xuyên suốt về quá trình hình thành và phát triển của ngành. Nếu như môn học “Lịch sử” là yêu cầu bắt buộc của sinh viên khối Khoa học Xã hội, thì “Lịch sử sự nghiệp Bảo tồn - Bảo tàng Việt Nam” cũng có ý nghĩa tương tự trong chương trình đào tạo của Khoa Di sản Văn hóa – Trường Đại học Văn hóa Hà Nội. Môn học được xây dựng với dung lượng 2 tín chỉ (30 tiết), dành cho đối tượng sinh viên bắt đầu nghiên cứu sâu về ngành Bảo tồn – Bảo tàng.
Đây là môn chuyên ngành có tính chất mở đầu, giới thiệu cho sinh viên những kiến thức khái quát chung về lịch sử ngành Bảo tồn – Bảo tàng, những mốc lịch sử quan trọng cùng những thành tựu nổi bật. “Lịch sử sự nghiệp Bảo tồn – Bảo tàng Việt Nam” nghiên cứu và cung cấp những kiến thức cơ bản về hoạt động Bảo tồn di sản văn hóa của nước ta từ trước Cách mạng tháng Tám năm 1945 cho đến nay, bao gồm: những hoạt động thời kỳ phong kiến, thời kỳ thuộc Pháp; những thành tựu bước đầu sau Cách mạng tháng 8 năm 1945 đến năm 1954; thành tựu sự nghiệp Bảo tồn - Bảo tàng từ năm 1954 đến năm 1975; giai đoạn trước đổi mới đất nước 1976 – 1986; và từ năm 1986 đến nay.
Cùng với việc giới thiệu tiến trình và thành tựu nổi bật theo các giai đoạn phát triển chính, môn học còn tập trung làm rõ và giúp sinh viên nhận thức được các khía cạnh hoạt động, các thành tố khẳng định sự tiến bộ nói chung của ngành Bảo tồn – Bảo tàng Việt Nam. Cụ thể như:
- Các bước hoàn thiện và việc ban hành, áp dụng hệ thống các văn bản pháp quy – cơ sở pháp lý của hoạt động Bảo tồn – Bảo tàng Việt Nam
- Thành tựu, những kết quả đạt được từ thực tế công tác ngành, bao gồm hoạt động cả hoạt động bảo tồn di sản văn hóa vật thể và phi vật thể
- Sự phát triển và những tiến bộ của Bảo tàng học Việt Nam với hệ thống tài liệu chuyên ngành, giáo trình đào tạo, kỷ yếu hội thảo – tọa đàm khoa học, tạp chí… – cơ sở lý luận của hoạt động Bảo tồn – Bảo tàng
- Sự lớn mạnh của các cơ sở đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cho ngành cả về quy mô và chất lượng đào tạo
- Vấn đề sử dụng Khoa học kỹ thuật – Công nghệ thông tin trong trong hoạt động Bảo tồn – Bảo tàng Việt Nam, đáp ứng yêu cầu của thời đại…
Để truyền tải được những thành tựu của ngành theo các giai đoạn, sinh viên không chỉ tiếp cận thông qua những kiến thức lý thuyết mà còn có những buổi học ngoại khoá tại bảo tàng và di tích, là những bằng chứng cụ thể, sinh động của sự nghiệp Bảo tồn – Bảo tàng. Thông qua những giờ học thực tế, sinh viên có thể hình dung được sự phát triển của ngành, những khó khăn và thách thức đặt ra đối với hoạt động Bảo tồn di sản văn hoá dân tộc. Với những kiến thức được học và kiến thức từ thực tế, những nhà quản lý và cán bộ chuyên môn của ngành Di sản văn hóa tương lai chắc chắn sẽ có những suy nghĩ, giải pháp, cống hiến đúng đắn, góp phần tích cực trong việc bảo tồn kho tàng di sản văn hoá dân tộc.
Hy vọng sau khi tìm hiểu lịch sử hình thành và phát triển của ngành, mỗi sinh viên Khoa Di sản văn hoá đều nhận thức được các chặng đường phát triển, những thành tựu và khó khăn, thách thức trong hoạt động Bảo tồn di sản văn hoá dân tộc… Để rồi mỗi khi đi qua Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam, Bảo tàng Địa chất, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam …, hay là hệ thống các di tích lịch sử - văn hoá, mỗi sinh viên đều cảm thấy tự hào trước những thành tựu của ngành mà mình đang theo học, nghiên cứu, thấy được trách nhiệm của người cán bộ trong tương lai.
Giảng viên: Ths. Lý Ngọc Dung

Tác giả bài viết: Lý Ngọc Dung

Close