Môn học Công tác giáo dục của bảo tàng

Thứ ba - 13/01/2015 04:32


Môn học Công tác giáo dục của bảo tàng

Môn học Công tác giáo dục của bảo tàng

Công tác giáo dục của bảo tàng là môn học thuộc phần kiến thức ngành mang tính bắt buộc, được thực hiện vào học kỳ I - năm học thứ IV, trước đợt thực tập tốt nghiệp cuối khóa.
Là một môn học nghiệp vụ Bảo tàng học, Công tác giáo dục của bảo tàng có mục đích cụ thể là cung cấp, trang bị kiến thức, rèn luyện kỹ năng để sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể đảm nhiệm công việc của người cán bộ công tác tại Phòng Giáo dục của các bảo tàng trong tương lai.
Trên thực tế, Công tác giáo dục của bảo tàng là hoạt động chuyên môn mang tính “bề nổi”, có ý nghĩa hết sức quan trọng, đảm bảo sự tiếp cận của thiết chế văn hóa bảo tàng với đông đảo công chúng, trong đó, người cán bộ giáo dục của bảo tàng có vai trò là “cầu nối” giữa bảo tàng và công chúng. Đến với bảo tàng để thỏa mãn các nhu cầu như học tập, tìm hiểu, tìm kiếm thông tin, giải trí… công chúng chủ yếu sẽ tiếp xúc, gặp gỡ, đối thoại với cán bộ Phòng Giáo dục của các bảo tàng. Trong quá trình tiếp xúc và phục vụ công chúng, cán bộ giáo dục của bảo tàng có thể đóng vai trò như “người thầy”, trực tiếp truyền đạt những kiến thức, nội dung khoa học của bảo tàng thông qua hệ thống tài liệu – hiện vật có giá trị; ở một góc độ khác lại trở thành người cung cấp thông tin, tổ chức các hình thức hoạt động, hỗ trợ quá trình tự tìm hiểu và khám phá của công chúng… Công chúng của bảo tàng rất đa dạng về thành phần, bao gồm cả khách tham quan trong nước và quốc tế. Cán bộ giáo dục của bảo tàng trong quá trình tác nghiệp sẽ gặp gỡ, tiếp xúc, trao đổi với các đối tượng khác nhau về lứa tuổi, nghề nghiệp, trình độ học vấn, quốc tịch…, để có thể giúp công chúng trong và ngoài nước tìm hiểu các giá trị lịch sử - văn hóa của dân tộc Việt Nam thông qua hệ thống tài liệu, hiện vật đang được lưu giữ, trưng bày tại bảo tàng.
Do tính đặc thù của vị trí công tác và hoạt động nghiệp vụ tại bảo tàng, môn học Công tác giáo dục của bảo tàng được xây dựng trên cơ sở kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành để có thể mang lại hiệu quả cho người học, giúp ích cho quá trình làm việc sau này.
Giờ học thực tế tại Bảo tàng chiến thắng B52
Môn học trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về Công tác giáo dục của bảo tàng, bao gồm:
- Vai trò của bảo tàng trong đời sống xã hội với tư cách một thiết chế văn hoá đặc thù, một cơ quan có chức năng giáo dục
- Khái niệm, mục đích, nhiệm vụ, đặc trưng của công tác giáo dục, vị trí của công tác giáo dục và mối quan hệ với các khâu công tác nghiệp vụ khác trong hoạt động của bảo tàng
- Khái niệm công chúng và khách tham quan bảo tàng, chính sách công chúng trong hoạt động thu hút, phục vụ khách tham quan
- Các hoạt động giáo dục của bảo tàng, trong đó hướng dẫn tham quan là hoạt động giáo dục quan trọng
- Nội dung, phương pháp nghiên cứu, đánh giá chất lượng phục vụ khách tham quan bảo tàng.
Ngoài giờ học trên lớp, môn học còn dành một thời lượng đáng kể để tổ chức các buổi học thực tế - tham quan tại bảo tàng. Đây là cơ hội hữu ích để sinh viên tiếp cận với hoạt động nghiệp vụ của bảo tàng, gắn kết lý thuyết với thực tiễn, học hỏi và rèn luyện một số kỹ năng cơ bản trong Công tác giáo dục của bảo tàng như:
- Tổ chức tiếp đón và phục vụ khách tham quan tại bảo tàng
- Kỹ năng, phương pháp hướng dẫn khách tham quan trong bảo tàng; phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục khác trong bảo tàng
- Thực hiện các phương pháp phỏng vấn, trưng cầu ý kiến, quan sát đối với khách tham quan, phục vụ cho hoạt động nghiên cứu, đánh giá chất lượng phục vụ khách tham quan của bảo tàng.
Tại các buổi học thực tế, sinh viên còn được tiếp xúc, trao đổi với cán bộ giáo dục tại các bảo tàng để học hỏi kinh nghiệm trong quá trình công tác. Ngoài ra, các buổi thảo luận theo chủ đề, làm và báo cáo bài tập thực hành về nghiên cứu hoạt động giáo dục của các bảo tàng sẽ tạo ra diễn đàn trao đổi giữa giảng viên và sinh viên, sinh viên và sinh viên, phát huy hơn nữa tính chủ động, tích cực của tuổi trẻ trong quá trình học tập trên giảng đường Đại học.
Bên cạnh việc lĩnh hội kiến thức môn học Công tác giáo dục của bảo tàng gắn kết chặt chẽ với nền tảng kiến thức Bảo tàng học nói chung, để có thể đảm nhiệm tốt vị trí công tác tại Phòng Giáo dục của các bảo tàng trong tương lai, sinh viên cần tận dụng mọi cơ hội để có được vốn hiểu biết xã hội sâu và rộng, tìm hiểu thêm phương pháp của một số bộ môn có liên quan như Tâm lý học, Giáo dục học, Xã hội học..., rèn luyện khả năng thuyết trình, đồng thời tự trau dồi một ngoại ngữ có tính thông dụng. Để có trở thành những cán bộ bảo tàng trong tương lai có trình độ chuyên môn, có lòng yêu nghề, có nhiệt huyết, ý thức trách nhiệm trong quá trình phục vụ cộng đồng, hãy tích cực, nỗ lực trong quá trình học tập tại Khoa Di sản Văn hóa – Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, đặc biệt là với môn học Công tác giáo dục của bảo tàng.

Tác giả bài viết: Giảng viên: ThS. Phạm Thu Hằng

 

Close