MỘ ĐẤT VĂN HÓA SA HUỲNH

Một thế kỷ đã trôi qua từ phát hiện đầu tiên (1909), văn hóa Sa Huỳnh đã tạo ấn tượng đặc biệt với phương thức mai táng trong các chum mộ bằng gốm (hay còn gọi là quan tài gốm). Cho đến nay, phương thức mai táng này vẫn là đặc điểm nhận biết đặc trưng của nền văn hóa rực rỡ thuộc thời đại Sắt, nằm dọc vùng duyên hải miền Trung Việt Nam. Tuy nhiên, với những thành tựu phát hiện và nghiên cứu khảo cổ học gần đây, các nhà nghiên cứu đã công nhận sự tồn tại một táng thức mới của cư dân cổ Sa Huỳnh: phương thức mai táng trong mộ đất. Mặc dù số lượng và tỉ lệ của mộ đất hiện chỉ chiếm một phần nhỏ so với loại hình mộ quan tài gốm, nhưng sự tồn tại của chúng cho thấy mộ quan tài gốm không phải là loại mộ duy nhất trong táng thức của người cổ văn hóa Sa Huỳnh, và cũng thể hiện sự đa dạng trong táng thức của cư dân cổ nơi đây.

Học liệu tham khảo môn LSMTTG: VÀI NÉT VỀ CỐ KHẢI CHI - ĐẠI DANH HỌA TRUNG HOA CỔ ĐẠI

Trong pho Tấn thư có chép tiểu sử Cố Khải Chi, một tài năng trác việt, một nhân cách cao đẹp. Còn sau này, người ta coi Cố Khải Chi, Lục Thánh Vi và Trương Đăng Giao là ba đại danh họa thời Lục triều, Trung Quốc: "Trương họa nhục, Lục họa cốt, Cố họa thần".

Họa liệu tham khảo môn LSMTTG: VÀI NÉT VỀ QUỐC HỌA TRUNG HOA

Họa liệu tham khảo môn LSMTTG: VÀI NÉT VỀ QUỐC HỌA TRUNG HOA

Trong mĩ thuật Trung Quốc, hội họa là loại hình phát triển nhất, tiêu biểu cho tài năng sáng tạo nghệ thuật của người Trung Quốc. Hội họa còn là sự tổng hợp cao nhất của những quan niệm về vũ trụ, nhân sinh của người Trung Quốc. Người Trung Quốc coi hội họa là hình thức nghệ thuật chân chính duy nhất và do những người có học, có văn bằng sáng tạo ra. Đó là các văn nhân, sĩ đại phu. Hội họa cổ Trung Quốc được coi là có nhiều thành tựu rực rỡ và được xếp vào một trong những nền hội họa lớn trên thế giới.

Học liệu tham khảo môn LSMTTG: CEZANCE, VANGOH: HAI DANH HỌA TIÊU BIỂU CỦA XU HƯỚNG HỘI HỌA HẬU ÂN TƯỢNG

Nghệ thuật Ân tượng là một cuộc cách mạng trong hội họa. Họa sĩ theo trường phái Ấn tượng không chỉ vẽ cái gì họ nhìn thấy mà vẽ cả những cảm xúc, những cái mà họ cảm nhận được. Từ Ân tượng trở về sau là thời kỳ của những quan niệm mới, những thử nghiệm tìm tòi mới. Nghệ thuật thế kỉ XIX, kể từ sau ấn tượng không mang tên riêng mà được gọi là thời kì nghệ thuật Hậu Ấn tượng. Từ "Hậu Ấn tượng" là do nhà phê bình người Anh Roger Fry (1866 - 1936) đặt ra để chỉ một số họa sĩ xuất hiện sau ấn tượng như Cézanne (1839 - 1906), Vangogh (1853 - 1890), Gauguin (1848 - 1903). Nghiên cứu về các họa sĩ này sẽ thấy được tình hình phát triển của nghệ thuật Pháp ở những năm cuối thế kỉ XIX với hàng loạt các xu hướng nghệ thuật mới ra đời.

DANH HỌA LEONARDO DA VINCI

Học liệu tham khảo môn LSMTTG: NHỮNG DANH HỌA NỔI TIẾNG THỜI KỲ PHỤC HƯNG

Phục hưng nghĩa là tái sinh nên trong thời kỳ Phục hưng, nền nghệ thuật không ngừng phát triển lớn mạnh. Một số họa sĩ tài danh như Léonar de Vinci (1452 – 1519), Michelangelo (1475 - 1564) và Raphael đã ghi dấu ấn riêng của mình trong nền hội họa thời kỳ Phục hưng.

Học liệu tham khảo môn LSMTVN: GỐM THỜI MẠC CÓ MINH VĂN

Thời Mạc (1527-1592) là một triều đại tiếp nối triều Lê Sơ, còn để lại nhiều dấu ấn về mặt kinh tế, quân sự, giáo dục, ngoại giao. Trong đó, ngành nghề sản xuất đồ gốm cũng để lại nhiều sản phẩm đặc biệt. Đó là những đồ gốm có minh văn là chữ Hán - Nôm, được khắc, in nổi hay viết bằng men lam trên các sản phẩm. Nhờ các minh văn này, chúng ta có thể biết được khá chắc chắn những thông tin về niên đại, họ và tên, quê quán của các nghệ nhân, về những thiện nam tín nữ cùng quê quán của họ đã đóng góp cho việc đặt hàng gốm để cung tiến vào những ngôi chùa, đền miếu. Chính vì vậy, nghiên cứu về gốm thời Mạc có minh văn sẽ giúp ta nhận rõ các loại hình, hoa văn và men của những đồ gốm khác còn chưa rõ niên đại. Gốm thời Mạc có minh văn, không chỉ cung cấp tài liệu cho lĩnh vực nghiên cứu kinh tế hàng hoá thời đó mà còn góp phần soi sáng nhiều vấn đề lịch sử xã hội khác. Gốm thời Mạc có minh văn cũng là một phần quan trọng trong khối tài liệu về đồ gốm Việt Nam có minh văn từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 19.

Học liệu tham khảo môn LSMTVN: Rồng trong trang trí mỹ thuật cung đình Nguyễn

Học liệu tham khảo môn LSMTVN: Rồng trong trang trí mỹ thuật cung đình Nguyễn

Là một linh vật có mặt ở hầu khắp các nền nghệ thuật của nhân loại nhưng con rồng Việt Nam vẫn được xem là có những đặc điểm riêng độc đáo, khó lẫn lộn với rồng của các dân tộc khác.

Đồ án hồi long đắp bằng sành sứ trên đầu đao điện Thái Hòa (Đại Nội Huế)

Học liệu tham khảo môn LSMTVN: CON RỒNG TRONG MỸ THUẬT THỜI NGUYỄN

Rồng là một con vật huyền thoại, đứng đầu tứ linh (long - lân - quy - phụng) Theo sách Thuyết văn giải tự trong 389 loài bò sát có vảy thì rồng là loài đứng đầu và có sức mạnh vô song. Rồng là biểu tượng của sự sinh sôi mạnh mẽ, của phương Đông và của mùa xuân. Dưới thời quân chủ, rồng được suy tôn là biểu tượng của vương quyền, gắn liền với hình ảnh ông vua, là đỉnh cao của khái niệm quyền uy.

ĐA DẠNG HOÁ CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA BẢO TÀNG HIỆN ĐẠI (TỪ KINH NGHIỆM CỦA BẢO TÀNG DÂN TỘC HỌC VIỆT NAM)

Trong mấy năm gần đây, cái tên Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (BTDTHVN) đã trở nên quen thuộc với nhiều người dân thủ đô Hà Nội, đặc biệt là trẻ em, thanh niên và các gia đình. Bảo tàng đã không còn là một không gian chỉ dành riêng cho những nhà khoa học, những người nghiên cứu hay những người đến tham quan do “bắt buộc”.

BẢO QUẢN VÀ LƯU GIỮ HIỆN VẬT KIM LOẠI

Phần lớn những hiện vật kim loại trong các sưu tập ở bảo tàng được chia làm hai loại chính: hiện vật sử học và khảo cổ học. Hiện vật sử học tồn tại trên mặt đất liên quan đến hầu hết mọi khía cạnh trong cuộc sống, còn hiện vật khảo cổ học là đã được chôn giấu trong một thời gian dài rồi mới được khai quật lên. Những vấn đề liên quan đến những loại hình đặc biệt của hiện vật làm bằng kim loại như các cánh tay và áo giáp sắt, đồng hồ treo tường và đồng hồ đeo tay sẽ không nhắc đến ở đây, nhưng phải đề ra những nguyên tắc chung của việc bảo quản và chăm sóc hiện vật. Thái độ của các chuyên viên bảo quản đối với những hiện vật kim loại thuộc về sử học đã thay đổi theo khuynh hướng rộng mở hơn trong vài năm gần đây trong chính sách chung về việc vệ sinh tối thiểu và phục chế thích hợp.

Phong tục tết Đoan Ngọ Việt Nam và Trung Hoa dưới góc nhìn chức năng

Vùng Á Đông được thế giới biết đến với nhiều di sản văn hóa độc đáo, trong đó có các phong tục truyền thống. Tết Đoan ngọ là một ví dụ. Việt Nam và Trung Hoa, hai quốc gia thuộc vùng văn hóa chữ Hán, có lịch sử giao lưu văn hóa lâu đời, trong đó những ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa đối với văn hóa Việt Nam là sâu sắc và có ý nghĩa. Tuy vậy, mỗi nền văn hóa mang các đặc trưng bản sắc riêng do các điều kiện sinh thái và lịch sử xã hội đặc thù mỗi nơi quy định. Nghiên cứu phong tục tết Đoan ngọ ở Việt Nam và Trung Hoa dưới góc nhìn chức năng dưới đây như là một nghiên cứu trường hợp điển hình.

ĐÔ THỊ CỔ VIỆT NAM

Đây là bài viết của cố GS. Trần Quốc Vượng, trích từ quyển Trong Cõi, Nxb. Trăm Hoa, California, Mỹ, 1993

Một cách tiếp cận về lịch sử văn hoá Việt Nam

Thực tại và lịch sử bao giờ cũng có một khoảng cách. Đó là khoảng cách giữa cái hiện thực và cái phản ánh hiện thực ấy. Các nhà sử học luôn luôn có tham vọng rút ngắn cái khoảng cách ấy để làm sao các tác phẩm sử học phản ánh tương đối sát hợp với hiện thực và quy luật của sự phát triển của xã hội mỗi nước, mỗi dân tộc. Tuy nhiên cái khoảng cách ấy như thế nào là còn tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có hai yếu tố cơ bản, đó là: 1) Quan điểm nhìn nhận và đánh giá lịch sử của bản thân các nhà sử học và 2) Phương pháp tiếp cận của các nhà nghiên cứu lịch sử. Bài viết này của tôi đề cập tới không phải là lịch sử nói chung mà là lịch sử văn hoá từ góc độ phương pháp tiếp cận của người nghiên cứu.

XÂY DỰNG SƯU TẬP MẪU VẬT KHO MỞ

Sưu tập mẫu vật là một tập hợp mẫu chuẩn nhằm giúp cho người xem (đối tượng sinh viên) có cái nhìn trực quan nhận thức trước một khái niệm mới. Đây cũng là minh hoạ rất cần thiết cho phần lý thuyết bài giảng. Qua hơn 30 năm công tác tại Viện Khảo cổ học và Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, tôi càng nhận thấy rõ hơn vai trò và ý nghĩa của công tác xây dựng sưu tập mẫu vật. Tập hợp mẫu vật ngày càng phong phú, điều đó cũng có nghĩa là bộ “ Cẩm nang tra cứu” ngày càng đáp ứng nâng cao trình độ nhận thức của sinh viên. Bài viết này, xin trao đổi theo các vấn đề sau đây: 1. Mục đích, ý nghĩa của việc xây dựng sưu tập mẫu vật kho mở. 2. Tiêu chuẩn lựa chọn mẫu vật. 3. Giải pháp thực hiện. 4. Xây dựng mẫu vật kho mở kết hợp nghiên cứu phân tích và thực nghiệm. * * *


Các tin khác

1 2  Trang sau
 

Close