Học liệu tham khảo môn LSMTTG: CEZANCE, VANGOH: HAI DANH HỌA TIÊU BIỂU CỦA XU HƯỚNG HỘI HỌA HẬU ÂN TƯỢNG

Thứ tư - 19/04/2017 05:26


Nghệ thuật Ân tượng là một cuộc cách mạng trong hội họa. Họa sĩ theo trường phái Ấn tượng không chỉ vẽ cái gì họ nhìn thấy mà vẽ cả những cảm xúc, những cái mà họ cảm nhận được. Từ Ân tượng trở về sau là thời kỳ của những quan niệm mới, những thử nghiệm tìm tòi mới. Nghệ thuật thế kỉ XIX, kể từ sau ấn tượng không mang tên riêng mà được gọi là thời kì nghệ thuật Hậu Ấn tượng. Từ "Hậu Ấn tượng" là do nhà phê bình người Anh Roger Fry (1866 - 1936) đặt ra để chỉ một số họa sĩ xuất hiện sau ấn tượng như Cézanne (1839 - 1906), Vangogh (1853 - 1890), Gauguin (1848 - 1903). Nghiên cứu về các họa sĩ này sẽ thấy được tình hình phát triển của nghệ thuật Pháp ở những năm cuối thế kỉ XIX với hàng loạt các xu hướng nghệ thuật mới ra đời.
1. Paul Cézanne (1839 – 1906)


Cézanne sinh ngày 19 tháng 1 năm 1839 ở Pháp trong một gia đình khá giả. Ông thích phong cách ấn tượng, nhưng ông muốn biến "Nghệ thuật ấn tượng thành một thứ gi đó vững chắc và lâu bền hơn, giống như nghệ thuật trong các viện bảo tàng". Ông vẫn tôn trọng cảm xúc, ấn tượng của mình trước thiên nhiên, song phải tìm cách làm cho tranh vững chắc và được công nhận.

Cézanne được coi là "Cha đẻ của hội họa hiện đại".Tranh của ông không giống tranh của bất cứ ai từ trước đó. Ở tranh của Cézanne, mọi vật đều có một mối liên quan chặt chẽ. Ông nghiên cứu kĩ hình thể của các sự vật,năm chắc mối tương giữa hình nọ với hình kia. Có lẽ vì vậy từ những đề tài bình thường nhất dưới bàn tay của Cézanne đã biến thành tranh và đầy hấp dẫn.
Cézanne còn đưa ra lí luận rằng: Mọi sự vật tồn tại đều ở trong những hình, khối cụ thể, và cũng chỉ có một số hình khối cơ bản. tất cả đều ở các hình biến dạng của khối hình cơ bản đó. Một trường phái nghệ thuật về hình thể đã được Cézanne bắt đầu như vậy. Sau có nhiều họa sĩ đã dựa trên lí thuyết hình khối của Cézanne để phát triển và lập lại các hình thể: "cơ bản hoàn thiện" theo chủ quan họa sĩ và cho ra đời xu hướng nghệ thuật lập thể ở đầu thế kỉ XX. Phong cách của Cézanne thống nhất trong mọi thể loại tranh. Đó là ưu điểm song cũng đồng thời là hạn chế trong tranh Cézanne.

Từ 1884 đến 1887, tranh của Cézanne được yêu thích, ông trở nên nổi tiếng và thành công. Ông qua đời ngày 22 tháng 10 năm 1906.


2. Vangoh (1853 - 1890)



Vangoh sinh ra trong một gia đình mục sư nghèo ở Hà Lan. Ông là một con người sôi nổi, yêu cuộc sống nhiệt thành và luôn tìm cách làm cho cuộc đời mình có ý nghĩa. Giai đoạn đẹp nhất trong sự nghiệp của ông là giai đoạn ông sống và vẽ ở Pháp từ 1886. Khi sang đây, Vangoh có điều kiện tiếp xúc với nhóm họa sĩ ấn tượng và tranh của họ như các họa sĩ Renoir, Sisley, Degas và Seurat. Tranh của họ đã ảnh hưởng đến bảng màu trong tranh Vangoh. Màu sắc trong tranh ông đã khởi sắc lên rất nhiều. Những mảng màu vàng, sáng đẹp đẽ ngày càng nhiều hơn thay thế cho những mảng màu nâu xám buồn bã thời kì Hà Lan trước kia. Cũng từ đây Vangoh bắt đầu thể nghiệm tìm tòi nhiều bút pháp khác nhau để tìm cho mình một phong cách riêng biệt và độc đáo. Nếu tranh của Cézance là hình khối bố cục thì tranh của Vangoh là những nét bút cuồn cuộn, quằn quại với những mảng màu mạnh mẽ, cuồng nhiệt, tương sáng. Ông khai thác triệt để sự biểu hiện của các nét bút, của đường độ màu sắc và đẩy nó lên đỉnh cao nhất. Vangoh đã nói: "Nghệ thuật phải biểu đạt những niềm say mê đắm ấy tôi sẵn sàng dùng những màu sắc cực đoan".

Trong thời gian sống ở Paris, Vangoh vẽ rất nhiều, tới hàng trăm bức tranh. Nhất là 70 ngày cuối đời, mỗi ngày ông vẽ một bức tranh sơn dầu. Màu sắc trong tranh ông ngày càng đẹp, tươi sáng và rực rỡ hơn, nét bút mạnh mẽ cuồng nhiệt hơn. Ít ai có thể, nếu như không muốn nói là không có ai, vẽ bầu trời, mây và các vì sao giống như Vangoh đã vẽ. Những nét bút, vệt màu cuồn cuộn, xoáy tròn, chuyển đọng. Bóng cây như những cuộn lửa, in đậm trên nền trời. Chỉ có một tâm hồn đầy bão tố, đầy bi kịch như Van-gốc mới nhìn và biểu hiện được như vậy.



Tác phẩm Starry Night (Đêm đầy sao) được Van Gogh vẽ năm 1889 tại Bệnh viện tâm thần Saint Remy (Pháp), mô tả cảnh đêm khuya ngoài cửa sổ.

Trên thực tế bức tranh này đã được Van Gogh vẽ vào ban ngày thông qua trí nhớ. Danh họa từng cho biết ông không hài lòng với The Starry Night và chắc chắn không nghĩ rằng đó là tác phẩm tuyệt vời nhất của mình. Tuy nhiên, đây lại là bức tranh đắt giá nhất của ông, tiêu biểu cho trường phái ấn tượng. The Starry Night hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở thành phố New York, Mỹ.


Hoa hướng dương (Sunflower)

Vangoh cũng có rất nhiều tranh tự họa. Mỗi bức tự họa là một cách biểu hiện, là một tâm trạng hay một giai đoạn nào đó trong cuộc đời ngắn ngủi của ông. 



Nếu xếp tất cả những chân dung tự họa của ông theo thứ tự thời gian, người xem có thể hiểu được cuộc đời ông, tâm hồn, tính cách của ông. mặc dù chúng có thể khác nhau ở vẻ bề ngoài, song tất cả có một điểm chung, đó là ấn tượng mạnh mẽ của đôi mắt sáng, đau đáu một nỗi niềm về sự đam mê cuộc đời chưa được hóa giải.


Người cùng thời với ông đã không theo kịp tư duy và sự đổi mới trong nghệ thuật của ông. Bởi cái mới bao giờ cũng cần thời gian để mọi người hiểu mình. Vangogđã không chờ được đến lúc tranh ông được công nhận giá trị. Năm 1890, Van-gốc đã tự sát và qua đời ở tuổi 37. 


Tác giả bài viết: Nguyễn Anh Thư (sưu tầm)

Close